AI-geletterdheid wat is het en waarom heb jij het nodig?

AI-geletterdheid simpel uitgelegd: wat is het en waarom heb jij het nodig?

Met het ingaan van de AI Act, de Europese wet die regels stelt aan het gebruik van kunstmatige intelligentie, is één ding super belangrijk om te beseffen: organisaties en professionals moeten weten wat ze doen als ze AI inzetten. Deze wetgeving geldt dus nu al. Niet alleen voor IT-afdelingen of juristen, maar voor iedereen die AI gebruikt in zijn of haar werk.

En daar komt dan AI-geletterdheid om de hoek kijken. AI-geletterdheid betekent dat je begrijpt wat AI is, wat het wel en niet kan en hoe je er verantwoord mee werkt in je dagelijkse praktijk. Zonder diepgaande inhoudelijke en technische kennis, maar wel met gezond verstand.

Wat is AI-geletterdheid precies?

AI-geletterdheid draait om kritisch, bewust en zorgvuldig gebruik van kunstmatige intelligentie. Het is weten wanneer AI wordt ingezet, begrijpen waar de risico’s zitten en weten wanneer je zelf moet ingrijpen. Dat geldt voor iedereen die werkt met AI, bijvoorbeeld in alle kantoorfuncties als marketing, communicatie, HR en administratie. Afhankelijk van het risiconiveau in jouw rol, hoef je geen expert te zijn, maar moet je wel goed geïnformeerd zijn.

Waarom AI-geletterdheid zo belangrijk is

AI is al overal. Het zit in tools die je nu dagelijks gebruikt: bij het schrijven van teksten, analyseren van data, beantwoorden van klantvragen of screenen van cv’s bijvoorbeeld. AI helpt je, maar het kan ook fouten maken, discriminerende patronen versterken of privacyregels schenden. AI-geletterdheid helpt je om die risico’s te herkennen en te beperken.

Wat AI-geletterdheid vraagt van professionals

Een AI-geletterde professional:

• weet wanneer AI wordt ingezet (en met welk doel)
• begrijpt dat AI geen feitenmachine is, maar voorspellingen doet (en dus fouten maakt)
• beoordeelt AI-resultaten kritisch
• bewaakt privacy en gaat zorgvuldig om met data

Je hoeft dus geen programmeur te zijn. Wel iemand die AI op een slimme, verantwoorde manier inzet.

Wat betekent dit voor organisaties?

AI-geletterdheid is óók een organisatieverantwoordelijkheid. Het vraagt om:

• heldere communicatie over waar en hoe AI wordt gebruikt
• basiskennis voor iedereen die ermee werkt
• duidelijke afspraken over wat wel en niet kan
• aandacht voor ethiek, transparantie en privacy

AI-geletterdheid is geen eenmalige training, maar een doorlopend leerproces binnen je organisatie.

Hoe werk je aan je AI-geletterdheid?

AI-geletterdheid ontwikkel je niet vanuit een boek. Het vraagt om bewustwording, oefenen in de praktijk en blijven leren. Juist door AI te gebruiken in echte werksituaties, ontdek je waar de kansen liggen en waar je alert moet zijn.

Tijdens mijn AI workshops werk je ongemerkt al aan precies die vaardigheden. Niet omdat het in de workshops vooral over AI-geletterdheid gaat, maar omdat je er bewust van de risico’s mee aan de slag gaat. Praktisch, helder en toepasbaar. Zo leer je AI gebruiken op een manier die past bij jouw rol, werk en bij de verantwoordelijkheden die daarbij horen.

AI-geletterdheidsscore

Mijn AI-geletterdheidsscore van 37 (van de 40) is gebaseerd op het internationaal erkende AI Literacy Framework van Long & Magerko (2020). Het geeft aan dat ik het AI-geletterdheidsniveau ‘AI-geletterd’ heb bereikt. Dit model wordt gebruikt om aan te tonen dat je AI begrijpt, toepast én kritisch kunt beoordelen. Lees je in en test ook eens jouw niveau van AI-geletterdheid!